Bij het samenstellen van onze cadeaugidsen liepen we tientallen bekende Nederlandse merken na op één vraag: waar wordt het gemaakt? De antwoorden vielen in drie groepen uiteen — zo werken onze labels. Hieronder de uitkomsten, met de bron erbij.
Wel Nederlands, maar de fabriek staat elders in de EU
Deze merken produceren binnen de Europese Unie. Bij ons krijgen ze het EU-label, geen afwijzing.
Bonnie Doon — sokken en beenmode, “uitsluitend in Italië en Portugal”. De duidelijkste herkomstclaim die we tegenkwamen. Bron
Bolsius — en hier moeten we een eerdere versie van dit artikel corrigeren. Wij schreven dat Bolsius uit Nederland vertrokken was. Dat klopt niet: het eigen Impact Report 2024 noemt drie fabrieken, in Zalesie Małe (Polen), Roermond en Moerdijk. De sluiting van Schijndel in 2007 en de verhuizing van Boxmeer naar Polen in 2021 waren echt, maar er wordt nog altijd in Nederland gegoten. Bron
Gouda Kaarsen — sinds 1983 niet meer uit Gouda, valt tegenwoordig onder Bolsius en deelt dus hetzelfde EU-fabriekenpark. Bron
Productie buiten de EU
Handed By — Nederlands ontwerp, “handmade in Vietnam”. Het merk is er zelf open over. Bron
MUD Jeans — vaak genoemd als Europees circulair merk, maar de jeans worden geknipt, genaaid en gewassen bij één partner in Touza, Tunesië. Dat is de wettelijke oorsprong. Het EU-deel zit in de stof, die bij Tejidos Royo in Valencia geweven wordt. Bron
Bamboozy — het merk spreekt over een gekozen “manufacturer” en over inspecties voordat de producten verscheept worden; het Nederlandse adres is een magazijn. Bamboe komt vrijwel altijd uit Azië. Bron
Speelgoed — Little Dutch, Van Dijk Toys, BS Toys en Kids Globe zijn Nederlandse merken die in Azië laten maken. De Nederlandse puzzelfabrikanten die er wél zijn, Spezet en Zaadhof in Winschoten, werken uitsluitend zakelijk en voeren geen eigen consumentenmerk.
Tassen — Cowboysbag, MYOMY, O My Bag en Studio JUX produceren in India of Nepal. De uitzondering is i-did, dat zowel het vilt als de tas in Den Haag maakt.
Gemengd: per product verschillend
Brabantia — eigen fabrieken in België, Letland en China, plus een assemblagelocatie in het Verenigd Koninkrijk. Het enige houvast dat het bedrijf geeft: “Large volume products are always made in Europe.” De grote loopers zoals pedaalemmers komen uit Overpelt in België; kleinere keukenaccessoires waarschijnlijk uit China. Per productlijn publiceert Brabantia niets, dus het land staat alleen op de verpakking. Bron
Weleda — drie hoofdlocaties: Schwäbisch Gmünd in Duitsland, Huningue in Frankrijk en Arlesheim in Zwitserland. Twee daarvan liggen in de EU, Zwitserland niet. De cosmeticalijn is historisch Duits. Bron
Amefa — het omgekeerde geval: de productie in Apeldoorn stopte begin jaren negentig en verhuisde naar Azië. Amefa France werkt met een dertigtal fabrieken wereldwijd, waarvan de Franse productie naar eigen zeggen maar een deel van de activiteit is. De Poolse vestiging is een verkooporganisatie, geen fabriek.
Nijhuis Klompen — het lastigste geval: producten worden in Beltrum ontwikkeld en deels gemaakt, in de eigen fabriek in China afgewerkt, en vanuit Beltrum gedistribueerd. Zelfs binnen één productlijn is dat niet te scheiden. Bron
Seepje — productie en afvulling gebeuren in een sociale werkplaats in Nederland, maar de zeepbesschillen komen uit Nepal. Dat staat overigens niet op de eigen site.
Merken die het simpelweg niet zeggen
Baby’s Only, HG, Sola, Boska, Vacu Vin en Basil publiceren geen productieland. Bij Baby’s Only staat letterlijk “verschillende locaties binnen Europa” — zonder landen, en Europa is niet hetzelfde als de EU: Turkije en Servië zijn grote breiproducenten. Bij HG wijst het nieuwsbericht over de sluiting van de fabriek in Almere op Nederlandse co-packers, maar een namenlijst is er niet.
Opvallend: geen van deze zes heeft een leveranciers- of fabriekslijst op de duurzaamheidspagina staan, terwijl merken als MUD Jeans hun hele keten wél publiceren. Wij hebben ze op de lijst staan om te benaderen met één vraag: in welk land vindt de eindassemblage plaats?
Over ‘made in NL’-collecties van webshops
Wij liepen ook een “made in NL”-collectie van een bekende duurzame webshop na. Van de acht merken erin hoorden er minstens twee niet thuis, en klopte er één maar gedeeltelijk. Zulke collecties zijn een prima startpunt om merken te vinden, maar geen bewijs van herkomst.
Waarom wij dit uitzoeken
Een Nederlands merk is iets anders dan een Nederlands product, en het verschil zit in de fabriek, niet in het hoofdkantoor. Dat betekent niet dat productie elders per definitie slechter is — binnen de EU gelden dezelfde milieunormen en arbeidsvoorwaarden, en dat telt bij ons volwaardig mee. Het betekent alleen dat we opschrijven wat er werkelijk aan de hand is, inclusief de keren dat wij het zelf eerst mis hadden.